ਸਾਹਿਰ ‘ਲੁਧਿਆਣਵੀ’ ਤੇ ਸ਼ਮਾ ‘ਲਾਹੌਰੀ’

by

ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਦੀਵਾਨਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ  ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਨਾਵਾਕਿਫ਼ ਹੋਵੇਗਾ .  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ  ਗਜਲਾਂ ,  ਨਜ਼ਮਾਂ ,  ਅਤੇ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਗਾਉਂਦੇ – ਗੁਣਗੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ .


ਬੰਬਈ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਹਿਰ  ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ .  ਉੱਥੇ  ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਨਾਮ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਾਂਗ  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਕਦੇ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ .


ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਹਿਰ  ‘ਸਾਕੀ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਾਸਿਕ ਉਰਦੂ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਕੱਢਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ .  ਸਾਧਨ ਸੀਮਿਤ ਹੋਣ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ . ਸ਼ਾਹਿਰ  ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ  ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਚਾਹੇ  ਘੱਟ ਹੀ  ਹੋਵੇ ਲੇਕਿਨ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਜਰੂਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ .


ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ  ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਭੇਜ ਸਕੇ .  ਗਜ਼ਲਕਾਰ ਸ਼ਮਾ ‘ਲਾਹੌਰੀ’ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ .  ਉਹ ਤੇਜ ਠੰਡ ਵਿੱਚ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਸਾਹਿਰ   ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਜੇ ਅਤੇ ਦੋ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ  ਦੇ ਪੈਸੇ ਮੰਗੇ .


ਸਾਹਿਰ  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਜਤ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਏ .  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਕੇ ਗਰਮ ਚਾਹ ਪਿਲਾਈ .  ਜਦੋਂ ਸ਼ਮਾ ਨੂੰ ਠੰਡ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਸਾਹਿਰ ਆਪਣੀ ਕੁਰਸੀ ਤੋਂ ਉੱਠੇ .  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੂੰਟੀ ਤੇ  ਟੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਕੋਟ ਲਾਹਿਆ  ਜਿਹੜਾ   ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਇੱਕ ਚਹੇਤੇ ਨੇ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੋਹਫੇ ਵਜੋਂ  ਦਿੱਤਾ ਸੀ .


ਕੋਟ ਨੂੰ ਜਵਾਨ ਸ਼ਾਇਰ  ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪਦੇ ਹੋਏ ਸਾਹਿਰ  ਨੇ ਕਿਹਾ – “ਮੇਰੇ ਭਰਾ , ਬੁਰਾ ਨਾ ਮੰਨਣਾ ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਵਾਰ ਨਕਦ  ਦੇ ਥਾਂ  ਜਿਨਸ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ . ”


ਜਵਾਨ ਸ਼ਾਇਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਮ ਹੋ ਗਈਆਂ .  ਉਹ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕੇ .

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: